توافق نامه برتون وودز

مقدمه

اتفاقات زیادی در گذشته باعث شکل گیری اقتصاد کنونی دنیا شده است، در این میان بعد از جنگ جهانی دوم  توافق نامه برتون وودز شکل گرفت که پایه اقتصاد کنونی جهان را شکل داد و همچنین زمینه ساز ایجاد بازار فارکس شد.

برتون وودز

پس از جنگ جهانی دوم، تحول بزرگی در اقتصاد جهان روی داد. سیستم پولی جهانی به نام برتون وودز در سال 1944، شکل گرفت.

جنگ پس از شش سال با پیروزی متفقین پایان یافت و تنها کشوری که کمترین آسیب را از جنگ دیده بود ایالات متحده بود که زمینه ایجاد برتون وددز را فراهم کرد.

با این توافق دلار امریکا جایگزین استاندارد طلا به عنوان واحد پول جهانی شد.

این توافق آمریکا را به یک ابر قدرت اقتصادی در دنیا تبدیل کرد.

پس از امضای توافق نامه، آمریکا تنها کشوری بود که توانایی چاپ دلار را داشت.

پس از توافق برتون وودز، بانک های جهانی جدید و صندوق بین المللی پول ایجاد شدند، که تحت حمایت آمریکا بودند.

مفاد توافق نامه برتون وودز

  • بر اساس این توافق نامه، کشورها قول دادند که بانک های مرکزی آنها نرخ ارز ثابت بین ارزهای خود و دلار را حفظ کنند.
  • کشور ها این امکان را پیدا کردند که با خرید ارز خود در بازار، جلوی کاهش بیش از حد ارزش آن را بگیرند.
  • خرید ارز باعث افزایش قیمت آن می شود، بنابراین بانک مرکزی پول بیشتری چاپ می کند. این تولید چاپ باعث افزایش عرضه و پایین آمدن قیمت ارز می شود. این روش یک سیاست پولی است که اغلب توسط بانکهای مرکزی برای کنترل تورم استفاده می شود.
  • اعضای سیستم برتون وودز توافق کردند که از جنگ تجاری اجتناب کنند. به عنوان مثال، هیچ عضوی اجازه کاهش ارزش پول خود را برای صادرات بیشتر ندارد. اما می توانند تحت شرایط خاص ارز های خود را تنظیم کنند. به عنوان مثال، اگر سرمایه گذاری خارجی شروع به بی ثباتی در اقتصاد آنها کند. اجازه اقدام و تنظیم ارز را دارند. همچنین می توانند ارزش ارز های خود را برای بازسازی پس از جنگ تنظیم کنند.

جایگزینی استاندارد طلا

قبل از برتون وودز، بیشتر کشورها از استاندارد طلا پیروی می کردند. بعد از برتون وودز، هر یک از اعضا توافق کردند که پول خود را با دلار آمریکا و نه طلا، بازخرید کنند.

چرا دلار؟ ایالات متحده سه چهارم عرضه طلای جهان را در اختیار داشت. هیچ ارز دیگری به اندازه کافی طلای پشتوانه نداشت.

برتون وودز به دنیا اجازه داد تا به آرامی از یک استاندارد طلا به یک استاندارد دلار آمریکا تبدیل شود.

دلار اکنون جایگزین طلا شده بود. در نتیجه، ارزش دلار شروع به افزایش نسبت به ارزهای دیگر کرد.

این توافق و جایگزینی دلار به جای طلا، تقاضای بیشتری برای دلار ایجاد کرد، حتی اگر ارزش دلار نسبت به طلا ثابت باشد.

 این اختلاف در ارزش، بذر را برای سقوط سیستم برتون وودز سه دهه بعد کاشت.

چرا توافق برتون وودز لازم بود

تا جنگ جهانی اول اکثر کشورها از استاندارد طلا پیروی می کردند. با این حال با شروع جنگ این استاندارد را کنار گذاشتند زیرا برای تامین هزینه های جنگ نیاز به چاپ پول بیشتری داشتند.

این چاپ ارز باعث تورم بیش از حد شد، زیرا عرضه پول بر تقاضا غلبه کرد. پس از جنگ، کشورها به ایمنی استاندارد طلا بازگشتند.

تورم بیش از حد باعث شد که ارزش پول به طرز چشمگیری کاهش یابد، به طوری که در برخی موارد، مردم فقط برای خرید یک قرص نان به چرخ دستی های پر از پول نقد نیاز داشتند.

همه چیز تا بحران بزرگ خوب پیش رفت. پس از سقوط بازار سهام (آمریکا) در سال 1929، سرمایه گذاران به معاملات کالا روی آوردند. این باعث افزایش قیمت طلا شد، در نتیجه مردم دلار های خود را برای خرید طلا خرج می کردند.

به همین ترتیب فدرال رزرو بانک مرکزی آمریکا با افزایش نرخ بهره شرایط را پیچیده تر کرد.

سیستم برتون وودز انعطاف پذیری بیشتری نسبت به پایبندی دقیق به استاندارد طلا به ملت ها می داد. همچنین نوسانات کمتری نسبت به سیستم ارزی بدون استاندارد ارائه کرد، که کشور عضو همچنان توانایی تغییر ارزش پول خود را در صورت لزوم، برای اصلاح روند اقتصادی حفظ کنند.

نقش صندوق بین المللی پول و بانک جهانی

سیستم برتون وودز بدون صندوق بین المللی پول نمی توانست کار کند. کشور های عضو برای جلوگیری از کاهش ارزش پول خود به آن نیاز داشتند.

این کشورها با گرفتن وام از این بانک به نوعی ارزش پول خود را تنظیم می کردند.

کشورهای برتون وودز تصمیم گرفتند که به بانک بین المللی پول قدرت یک بانک مرکزی جهانی را ندهند.

در عوض، آنها توافق کردند که مجموعه ای ثابت از ارزهای ملی و طلا باشد،

سپس هر کشور عضو سیستم برتون وودز مجاز بود آنچه را که لازم داشت، در حد مشارکت های خود وام بگیرد.

صندوق بین المللی پول همچنین مسئول اجرای توافق نامه برتون وودز بود.

صندوق بین المللی پول برای چاپ پول و تأثیرگذاری بر اقتصاد با سیاست های پولی طراحی نشده است.

سقوط سیستم برتون وودز

در سال 1971، ایالات متحده از رکود تورمی عظیم رنج می برد.

(ترکیبی از تورم و رکود اقتصادی که باعث بیکاری و رشد اقتصادی پایین است.)

در واکنش به کاهش خطرناک ارزش ارز، رئیس جمهور ریچارد نیکسون شروع به کاهش ارزش دلار نسبت به طلا کرد. نیکسون ارزش دلار را تا 42 دلار در هر انس کاهش داد.

طرح کاهش ارزش، عکس نتیجه داد. این در حالی است که مردم دلارهای خود را به سرعت برای خرید طلا هزینه کردند، در همان سال، نیکسون ارزش دلار را از طلا قطع کرد.

بدون کنترل قیمت، طلا به سرعت در بازار آزاد تا 120 دلار در هر اونس افزایش یافت و به سیستم برتون وودز خاتمه داد.

ایجاد برتون وودز منجر به این شد که کشورها ارزهای خود را به دلار آمریکا گره بزنند. به نوبه خود، دلار به قیمت طلا متصل شد و ایالات متحده در اقتصاد جهانی مسلط شد. ایالات متحده تنها کشوری بود که می توانست ارز رایج جهانی را چاپ کند و کشورها انعطاف پذیری بیشتری نسبت به استاندارد طلای داشتند.

اشتراک گذاری
Share on twitter
Twitter
Share on facebook
Facebook
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on telegram
Telegram
Share on linkedin
LinkedIn
لینک کوتاه
مقالات پیشنهادی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *